کد خبر: ۱۰۸۱۵۵
۱۶:۱۱ - ۱۳۹۸/۱۰/۳۰

نقدی بر ارزیابی مرکز رتبه‌بندی شرکت‌های برتر

راز جابجایی معنادار در رتبه‌بندی بیمه‌ها

سرانجام سازمان مدیریت صنعتی ایران نتایج ارزیابی صورت گرفته توسط مرکز رتبه‌بندی شرکت‌های برتر را منتشر و از فهرست ۵۰۰ شرکت بزرگ ایران رونمایی کرد. بر اساس نتایج اعلام‌شده، شرکت بیمه دی، برای نخستین بار در طول تاریخ ۲۲ ساله مراسم اعلام رتبه‌بندی شرکت‌ها در گروه بیمه‌ای با کسب رتبه ۳۷، صدرنشین شده و پس از آن بیمه آسیا که طی ۵ سال متوالی در رتبه نخست گروه بیمه‌ای و ۲۲ سال در فهرست ۱۰۰ شرکت برتر کشور قرار داشته، امسال در رتبه ۳۸ صد شرکت برتر ایران در بین شرکت‌های بیمه جای گرفته است. راز این تغییر در رتبه‌بندی شرکت‌های بیمه‌ای در جدول شرکت‌های بزرگ اقتصادی ایران چیست؟
راز جابجایی معنادار در رتبه‌بندی بیمه‌ها

به گزارش دنیای بانک و بیمه، بر اساس اعلام مرکز رتبه‌بندی شرکت‌های برتر، با توجه به عمومیت فهرست شرکت‌های برتر ایران و وجود انواع شرکت‌های تولیدی، خدماتی، بیمه‌ای، سرمایه‌گذاری و بانک‌های شرکت‌کننده در این رتبه‌بندی، برای همگن کردن رقم فروش این شرکت‌ها، مجموع درآمد‌های عملیاتی شرکت لحاظ شده است. به‌نحوی‌که در مورد بانک‌ها از مجموع درآمدهای مشاع و غیر مشاع آن‌ها استفاده می‌شود و مجموع درآمد‌های بیمه‌ای و درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری‌‌ها نیز در مورد شرکت‌های بیمه‌ای لحاظ می‌شود. پس از گزینش و رتبه‌بندی شرکت‌ها بر اساس شاخص «میزان فروش»، این شرکت‌ها بر اساس میزان فروش به دسته‌های صدتایی تقسیم می‌شوند و شرکت‌های هر دسته بر اساس ۳۲ شاخص دیگر مقایسه و رتبه‌بندی می‌شوند. به این صورت شرکت‌هایی باهم مقایسه می‌شوند که ازنظر اندازه تا حدودی به هم نزدیک هستند. دسته‌بندی شاخص‌ها شامل «شاخص‌های اندازه و رشد شرکت»، «شاخص‌های سودآوری و عملکرد»، «شاخص‌های بهره‌وری»، «شاخص‌های صادرات»، «شاخص‌های نقدینگی»، «شاخص‌های بدهی» و «شاخص‌های بازار» است.

رتبه‌بندی بیمه‌ها

بر اساس اعلام سازمان مدیریت صنعتی ایران تنها 13 شرکت بیمه‌ای کشور در جمع 500 شرکت بزرگ ایران قرارگرفته‌اند که نشان می‌دهد ملاک ارزیابی و رتبه‌بندی شرکت‌ها نه مقایسه همه شرکت‌های فعال در صنعت بیمه بلکه ارزیابی و رتبه‌بندی شرکت‌هایی است که در این زمینه مشارکت می‌کنند، علاوه بر اینکه در مقایسه میزان فروش شرکت‌های بیمه‌ای هم یک خلأ دیده می‌شود به‌نحوی‌که در ارتباط با برخی شرکت‌ها میزان فروش آن‌ها در قالب هولدینگ ملاک عمل قرارگرفته و در ارتباط با برخی شرکت‌های دیگر تنها میزان فروش شرکت ظاهراً مبنای ارزیابی بوده است.

اگرچه رسیدن شرکت بیمه دی به رتبه نخست در صنعت بیمه یک اتفاق قابل‌تأمل است؛ اما ضرورت دارد تا هم مدیران صنعت بیمه و هم مسئولان سازمان مدیریت صنعتی ایران و هم مرکز رتبه‌بندی شرکت‌ها به مواردی توجه کنند تا هم اعتبار و ارزش این رتبه‌بندی‌ها مخدوش نشود و هم اینکه تصویری واقعی از اندازه و رشد شرکت‌ها ارائه دهد و ضرورت دارد تا به این پرسش‌ها پاسخ شفاف داده شود.

1) آیا در ارزیابی صورت گرفته تمامی شرکت‌های بیمه مشارکت داشته‌اند؟

2) آیا در رتبه‌بندی اعلام‌شده میزان فروش همه شرکت‌های بیمه‌ای مشارکت‌کننده در این ارزیابی‌ها به‌صورت هولدینگ صورت گرفته است یا نه؟

3)آیا اتکای صرف به میزان حق بیمه صادره از سوی شرکت‌های بیمه‌ای بدون در نظر گرفتن شاخص‌های فنی و تخصصی این صنعت ازجمله حق بیمه واگذارشده و حق بیمه سهم نگهداری شرکت‌ها منطقی است؟

4) آیا سازمان مدیریت صنعتی و مرکز رتبه‌بندی شرکت‌ها، تنها بر اساس یک عملیات حسابداری مبتنی بر برخی ردیف‌های منعکس‌کننده میزان فروش شرکت‌ها، اقدام به ارزیابی و وزن کشی شرکت‌ها از حیث شاخص میزان فروش می‌کنند؟

5) آیا مرکز رتبه‌بندی شرکت‌ها از نظرات کارشناسان و خبرگان هر رشته صنعتی برای آگاهی از میزان واقعی فروش شرکت‌ها استفاده کرده است؟

6) دلیل مغایرت بین آنچه مرکز رتبه‌بندی شرکت‌ها اعلام کرده با آمارهای منعکس‌شده در سالنامه آماری بیمه مرکزی در سال 1397 چیست؟

چالش اصلی نه ‌فقط در صنعت بیمه که حتی در سایر صنایع و رشته‌ها ازجمله صنعت بانکداری این است که ملاک‌های ارزیابی مرکز رتبه‌بندی شرکت‌ها و سازمان مدیریت صنعتی، تصویری واقعی و مبتنی بر مؤلفه‌های دقیق به نظر نمی‌رسد و ضرورت دارد تا این مسئله دست کم در صنعت بیمه از سوی کارشناسان و خبرگان مورد ارزیابی و تحلیل کارشناسی قرار گیرد و حتی نهاد ناظر یعنی بیمه مرکزی هم می‌تواند در مقام صیانت از آمارها و اطلاعات منعکس‌شده در سالنامه آماری به این موضوع حساسیت نشان دهد.

واقعیت رتبه بیمه دی

بیمه دی به‌عنوان یکی از شرکت‌های بیمه خصوصی کشور امسال در رتبه نخست صد شرکت برتر ایران در گروه بیمه‌ای قرارگرفته است و با توجه به اینکه این شرکت در ارزیابی بیمه مرکزی از لحاظ توانگری مالی در پرداخت خسارت ها در رتبه دو قرار دارد، کسب این رتبه البته قوت قلبی برای مدیران این شرکت به شمار می‌رود؛ اما ناگفته آشکار است که بخشی از حق بیمه صادره و درآمدهای بیمه‌ای منعکس‌شده در صورت‌های مالی این شرکت (بیش از 92 درصد) ناشی از رشته بیمه تکمیل درمان است. چراکه بر اساس قانون مصوب مجلس، بنیاد شهید انقلاب اسلامی در مقام بیمه‌گذار و بیمه دی به‌عنوان شرکت بیمه‌گر، چند سالی است که پوشش خدمات بیمه تکمیل درمان جامعه ایثارگران کشور را برعهده‌گرفته و دولت هم موظف به پرداخت حق بیمه‌شده و حتی در بودجه سال آینده هم یک ردیف جداگانه برای این کاردیده شده است. با در نظر گرفتن رابطه سازمانی و سهامداری مستقیم یا غیرمستقیم بنیاد شهید در بیمه دی، بدیهی است که سهم بالای 92 درصدی از میزان فروش شرکت بیمه دی، ناشی از همین قرارداد استنکته مهم دیگر اینکه شرکت بیمه دی در حال حاضر از حیث شاخص توانگری مالی در سطح 2 قرار دارد و به همین دلیل بخش زیادی از حق بیمه صادره را اتکایی کرده و به دیگر شرکت‌ها واگذار می‌کند. از این منظر در نظر گرفتن شاخص کلیدی درآمد حق بیمه نگهداری می‌تواند تصویری بهتر از صورت‌های مالی شرکت‌های بیمه‌ای در عملیات بیمه گری ارائه دهد.

به‌طور مثال بر اساس سالنامه آماری سال 1397 که از سوی بیمه مرکزی منتشرشده، حق بیمه صادره بیمه دی طی سال گذشته، 35 هزار و 871 میلیارد و 854 میلیون ریال برآورد شده که از این میزان 29 هزار و 954 میلیارد و 591 میلیون ریال آن را در قالب اتکایی به دیگر شرکت‌ها واگذار کرده است و درآمد حق بیمه سهم نگهداری بیمه دی در سال گذشته تنها 6 هزار و 551 میلیارد و 455 میلیون ریال برآورد شده است.

معمای روشن بیمه آسیا و ایران

شرکت بیمه آسیا امسال هم با کسب رتبه 38 در جمع صد شرکت برتر ایران قرار گرفت و این، در شرایطی است که شرکت بیمه آسیا طی 5 سال گذشته، همواره رتبه نخست را در بین شرکت‌های بیمه‌ای به خود اختصاص داده بود و 22 سال است به عنوان تنها شرکت بیمه ، جزو 100 شرکت برتر معرفی شده و بر اساس آمارهای رسمی بیمه مرکزی، بزرگ‌ترین شرکت بیمه خصوصی کشور از حیث سهم از بازار اعلام‌شده است. حق بیمه صادره بیمه آسیا در سال گذشته 44 هزار و 373 میلیارد و 164 میلیون ریال بوده که از این مبلغ تنها 7 هزار و 99 میلیارد و 440 میلیون ریال آن را واگذار کرده و ازآنجایی‌که بیمه آسیا از حیث شاخص توانگری مالی در سطح یک قرار دارد، توانسته 32 هزار و 689 میلیارد و 520 میلیون ریال از حق بیمه صادرشده طی سال گذشته را نزد خود به‌عنوان حق بیمه سهم نگهداری محفوظ نگه دارد. این معمای روشن بیمه آسیاست که بر اساس سالنامه آماری بیمه مرکزی همچنان رتبه نخست را در بین شرکت‌های بیمه خصوصی و رتبه دوم را در کل صنعت بیمه پس از بیمه دولتی ایران در اختیار دارد.

شرکت بیمه دولتی ایران که همانند بانک ملی ایران نامش نه‌فقط در بین صد شرکت برتر ایران که در جمع 500 شرکت برتر هم دیده نمی‌شود که نشان می‌دهد در رتبه‌بندی شرکت‌ها، ملاک نخست مشارکت آن‌ها در این ارزیابی‌هاست، در سال گذشته بالغ‌بر 156 هزار و 942 میلیارد و 178 میلیون ریال حق بیمه صادره داشته و تنها 22 هزار و 882 میلیارد و 860 میلیون ریال آن حق بیمه اتکایی واگذاری است و 113 هزار و 504 میلیارد و 557 میلیون ریال آن شامل درآمد حق بیمه سهم نگهداری می‌شود.



ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *
عدد روبرو را تایپ نمایید


آخرین اخبار
پربازديد‌ها
کلیه حقوق مادی و معنوی متعلق به شبکه اطلاع رسانی دنیای بانک می باشد.
طراحی سایت خبری و هاست توسط ایرسا هاستینگ