کد خبر: ۹۶۱۷۶
۱۲:۰ - ۱۳۹۷/۱۲/۶

دال و الفِ «اف ای تی اف»

دال و الفِ «اف ای تی اف»

دکتر حجت اله صیدی*
بیانیه پایانی نشست گروه ویژه اقدام مالی (FATF) با وجود اعطای فرصتی چهار ماهه به ایران برای اجرای باقی‌مانده قوانین مربوط به رعایت الزامات یاد شده، حاوی تهدیدی جدی در مورد عدم اجرای آن هم هست. در این رابطه لازم است توجه شهروندان و تصمیم‌گیرندگان، به ویژه کسانی را که صاحب رأی رسمی بوده و موافقت یا مخالفت آنان آثاری بسیار جدی برجای می‌گذارد به چند نکته مهم جلب کرد.

بیانیه پایانی نشست گروه ویژه اقدام مالی (FATF) با وجود اعطای فرصتی چهار ماهه به ایران برای اجرای باقی‌مانده قوانین مربوط به رعایت الزامات یاد شده، حاوی تهدیدی جدی در مورد عدم اجرای آن هم هست. در این رابطه لازم است توجه شهروندان و تصمیم‌گیرندگان، به ویژه کسانی را که صاحب رأی رسمی بوده و موافقت یا مخالفت آنان آثاری بسیار جدی برجای می‌گذارد به چند نکته مهم جلب کرد. نخست این که ممکن است پذیرش الزامات FATF فرصتی برای کشور تلقی نشود و یا به دلایل مختلف نتوان از فرصتی که ممکن است ایجاد شود، بهره برد، اما قطعاً عدم پذیرش آن را باید تهدیدی جدی تلقی کرد. جای انکار نیست که اقتصاد بزرگ ایران، نیازمند تعامل با سایر کشورهاست. صادرات نفت و گاز و فرآورده‌‌های آن، مواد و محصولات معدنی، غذایی و کشاورزی و واردات برخی کالاهای ضروری، حتی اگر با کشورهای معدود و محدودی هم صورت پذیرد، نیازمند مبادلات بانکی است و با توجه به این که بخش مهمی از شرکای تجاری ایران، الزامات گروه ویژه اقدامات مالی را پذیرفته‌اند، در نقل و انتقالات بانکی با ایران محدودیت خواهند داشت که هم سرعت نقل و انتقال را به مراتب پایین می‌آورد و هم هزینه‌های مبادله را به طرز چشمگیری افزایش می‌دهد. تصور این که FATF قطاری است که می‌توان سوار آن شد یا نشد، قرین صحت نیست بلکه تعلیق یا قرارگرفتن در لیست سیاه آن مانعی مهم است که باید از سر راه برداشت.
 نکته دوم آن که رعایت الزامات FATF مانند هر الزام یا معاهده دیگری، در اصل خود یک جنبه حقوقی دارد و یک جنبه فنی که هر دو نیاز به بررسی و موضع‌گیری کارشناسانه دارد و کم‌تر دارای جنبه‌ای سیاسی است. اگر صاحبان رأی، صرفاً نگاه سیاسی یا جناحی به آن داشته و از موضع کارشناسی تصمیم‌گیری نکنند، احتمال خطای تصمیم را بسیار افزایش خواهند داد. در چند ماه گذشته که مخالفان محترم پذیرش الزامات گروه ویژه اقدام مالی بسیار فعال بوده و با صدایی رسا موضع خود را اعلام کرده‌اند، به ندرت دلیل فنی و کارشناسی ارائه کرده و بیشتر به بیان کلی برخی تهدیدها و مخاطرات سیاسی و امنیتی که ممکن است در اثر پذیرش آن بروز یابد پرداخته‌اند. به همین دلیل موافقان نیز به دفاع کلی از آن ‌پرداخته و به بحث کارشناسی ورود چندانی نداشته‌اند.
در این که نظام مالی ایران به دلیل موقعیت و رویکرد ویژه و مقتدرانه کشور همواره در معرض تهدید قرار داشته و دشمنان استقلال و آبادانی کشور و سرافرازی نظام ارزشمند جمهوری اسلامی، در کمین بوده و از کوچکترین فرصتی برای ضربه زدن به یکی از نقاط حساس کشور که نظام مالی آن است، دریغ نخواهند کرد تردیدی وجود ندارد.
 پاسخ به این پرسش مهم که آیا پیوستن به FATF این مخاطره را افزایش می‌دهد یا نه، نیازمند توجه به نکات فنی و کارشناسی است و آن میسر نیست جز با دو اقدام: اول بررسی دقیق سطر به سطر  و بند به بند متون اصلی استانداردها و توصیه‌های رسمی این نهاد است که مهم‌ترین آن‌ها متن رسمی منتشر شده در سال ۲۰۱۲ بوده و توصیه‌ها و یادداشت‌هایی را در ۱۳۴ صفحه دربر‌ می‌گیرد و دوم، بررسی کارشناسی و فنی آنها در مقام عمل در نظام پولی و بانکی کشور است تا مشخص شود آیا واقعاً در صورت به کارگیری کامل این توصیه‌ها، آسیب‌پذیری نظام مالی افزایش می‌یابد؟ واقعیت آن است که با تدوین قوانین و مقررات و برقراری نظام‌های کارآمد مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم در نظام اقتصادی کشور در سال‌های اخیر، به گونه‌ای که حتی تمام حسابرسان مستقل شرکت‌ها و بانک‌ها را نیز ملزم به بررسی آن و اظهارنظر صریح در گزارش حسابرسی کرده، فاصله بین رویه‌های جاری و مورد عمل در کشور با الزامات متن یاد شده چندان زیاد نیست که مایه نگرانی باشد. از سوی دیگر باید توجه داشت که در سایر جهان، هر کشوری، از جمله تمام کشورهایی که الزامات FATF را پذیرفته‌اند، برای اطلاعات مالی و پولی خود، همانند سایر اطلاعات کلیدی و راهبردی، سطوحی از محرمانگی را تعریف کرده و در عمل نیز، ضمن مراوده گسترده مالی با تمام کشورها، از حریم محرمانه خود به نحو کارآمدی حراست می‌کنند.
 از این منظر، می‌توان این فرصت چهار ماهه را غنیمت دانسته و از صاحب‌نظران مخالف و موافق دعوت کرد که برای یک بار هم شده ، در بازه‌ای مثلاً یک ماهه با مداقه کافی در مفاد متون بیانیه‌ها و الزامات FATF و بحث و تبادل نظر کارشناسی و بدون سوگیری ، حقیقت را روشن سازند./ روزنامه شرق
دکتر حجت اله صیدی- مدیر عامل بانک صادرات


ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *
عدد روبرو را تایپ نمایید


آخرین اخبار
پربازديد‌ها
کلیه حقوق مادی و معنوی متعلق به شبکه اطلاع رسانی دنیای بانک می باشد.
طراحی سایت خبری و هاست توسط ایرسا هاستینگ